Pages

Ipinapakita ang mga post na may etiketa na panitikang karagatan. Ipakita ang lahat ng mga post
Ipinapakita ang mga post na may etiketa na panitikang karagatan. Ipakita ang lahat ng mga post

Miyerkules, Hulyo 15, 2015

Ang Karagatan

Ang karagatan ay isang uri ng tulang patnigan sapagkat ito ay dulang patula.  Nagpapalitan ng patulang pahayag ang mga tauhan dito.

Ang larong ito na karaniwang ginagawa o nilalaro ng mga dalaga at mga binata upang di antukin sa huling gabi ng paglalamay.

Hango ito sa isang alamat tungkol sa singsing na nahulog sa karagatan ng isang prinsesa ang ang piniling mapangasawa ay ang binatang nagtaumpay sa pagsisid sa karagatan.

Ang sumusunod ay halimbawa ng karagatan:

 (May isang mesang nakalagay ang mga paninda-mga garapon ng pagkain at mga de-bote. May dalawang dalaga at apat na binata sa paligid ng mesa. Maraming tao sa paligid. Isang matanda ang lalapit sa ponda.)

Tandang Terong:   Humm… tila matagal nang nakasalang ang sinaing ay ‘di
                              pa nagagatungan.

Isang Manonood:   Kailangang gatungan ang sinaing nang maluto’t tayo’y
                             makakain.

Maring:                 Ang kahoy na panggatong kaya ‘di masindihan ay higit
                              na marami ang nasa kalan kaysa kailangan.

Isa pang manonood: Tama si Maring. Ang isa’y malungkot kaya’t
                            naghahanap; dalawaha’y angkop at siyang anong sarap;
                            ngunit pag nagtatlo’y isa na ang kalabisan.Kung ‘di  
                                matiyak ni Neneng  kung sino sa kanila ang kakausapin, 
                            mga kanayon ano’ng  kailangan?

Lahat:                   Tanging paraa’y ang karagatan.

Ingkong Terong:    Ayos ka na ba, Neneng?

Neneng:            Tumanggi man po ako’y walang mangyayari.
                           Kagustuhan rin ninyo ang masusunod.

Ingkong Terong:    At kayong apat?

Apat na Lalaki :    Opo.

Ingkong Terong:    Akin  na, Neneng ang iyong singsing. (Aabutin sa dalaga 
                              ang singsing at ihuhulog sa tubig na nasa garapon).
                              Kayong apat ay magpapalabunutan kung sino ang unang
                              sisisid sa singsing na inihulog ni Neneng. (Palabunutan).   
                             At ikaw Berting ang unang sisisid sa dagat ng pag-ibig                      
                             upang makuha ang singsing.

Mga Tao:               (Palakpakan)

Isang Tao:       Pagbutihin mo, binata at si Neneng ay marami nang  
                   nailunod  na talisuyo sa karagatan.

Berting:              Magandang gabi sa inyong lahat
                 Mga nariritong kanayon ni Neneng
                 At sa iyo mutya’y muling nagpupugay.
                 Ipinangangakong nahulog mong singsing
                    Aking sisiri’t sa iyo’y ibibigay
                    Tanda ng pag-ibig na walang hangganan.
                    Dahilan sa ako’y siyang nakabunot
                    Ng palitong itong nagpapahintulot
                    Ako ay sumisid sa dagat ng nais
                    At ang iyong singsing ay aking makamit
                    Ay katunayan nang Diyos ang pumili
                    Na ako ngang ito’y siya mong itangi.   
                    Sumisid sa singsing na aking hinulog
                    Subalit ‘di upang siyang maging irog
                    Kundi idaan lang muna sa pagsubok
                    Kaya’t sisirin mo ang tanong kong ito
                    At singsing kong ito ay nang maangkin mo
                    Ang singsing na itong linso’t walang bato
                    Turan mo’ng simula at ang dulo nito.

Berting:      Tila ang bugtong mo’y sinlalim ng dagat
          Na ‘di matatarok ng isip kong pahat.
          Kaya’t iyong singsing nais mang makuha
          Isa pang pagsubok ay hiling ko sinta.

Kulas:           Ang pagkakatao’y isalin sa iba
          Nang ‘di masabing ikaw ay buwaya
          Akong nabunot ng pang-ikalawa
          Inaangkin hirang kanyang karapatan
          Sumisid sa dagat ng singsing mong bugtong
          Na siyang panumbas sa iyong pag-irog.

Neneng:       Kung gayon, o, Kulas, iyo nang sisirin
          Ang lalim ng puno’t dulo niyang singsing.

Kulas:        Singsing, aking Neneng, walang puno’t dulo
          Mayroon ngang simula at may wakas ito
          Ang simula’y bilog nito na panloob
          At ang katapusa’y panlabas na bilog.
          Ganyan kung gawin, singsing ng pag-ibig
          Haya’t nasisid  ko singsing mong nahulog.

Neneng:       Iyan ang tanong diyan kay Lamberto
          Kaya’t heto naman ang para sa iyo;
          Nang ika’y parito, pamula sa kanto
          Ilang bahay, Kulas, ang naraanan mo?
          May ilaw ay ilan, iyo sanang turan
          Tingnan ko ang tibay pang-alaala mo?

Kulas:          Salamat Neneng ko’t iyang katanungan
          Kay daling sagutin kaya’t aking masasabing
          Ako’y tanging mahal; Heto ang tugon ko:
          Bahay, pito lamang at sa mga ito’y
          Aking natandaan, apat ang may ilaw-
          Ito’y patotoong isip ko’y malinaw.

Neneng:       Kulas, ika’y mali sa iyong katugunan
          Kaya’t isasalin itong aking tanong
          Sa sinong ikatlong sa tubig lulusong
          At siyang sisisid, sa singsing kong bugtong.

Nardo:         Ako ang ikatlong dapat subukin mo
          Kaya’t iyong dinggin ang tugon ko’y:
          Pamula sa kanto at hanggang sa rito
          Walang bahay ni ilaw akong natandaan
          Kundi itong ponda ni Neneng kong mahal.
Mga Tao:     (Palakpakan at kantiyawan)

Neneng:       Kung gayon ito naman ay tugunin
          Pang-una sa ikatlong iyong sasagutin
          Bakit ba ang tubig sa bilog na mundo
          Hindi tumatapon walang ligwak ito?

Nardo:         Sa abot ng isip narito ang tugon:
          Tubig, bato’t tao, at lahat sa mundo
          Ay ‘di tumatapon dahil sa ang globo
          Ay isang malaki’t mabisang magneto;
          Hinihigop nito ang lahat ng narito
          At sa kalawaka’y ‘di tayo tutungo.

Mga Tao:     Magaling! Mabuhay si Nardo!

Neneng:       Pangalawang tanong,heto na’t pakinggan
          Paanong buwang sa langit ay tanglaw
          Aking mahihipo’t mapaglalaruan?
          Ito’y pangarap nang ako’y musmos pa lamang
          Kung talagang ako ay sadyang mahal mo
          Paiirugan mo ang hiling kong ito.

Nardo:         Salamat, O, Ina, sa pag-aaruga mo,
          Noong ako’y munti’t pinalalaki mo.
          Isang paborito’t ibig kong kuwento
          Ay siyang panugon sa tanong na ito.
          Sa pamamagitan ng isang salamin
          Minumutyang buwan ay pabababain
          Kahit sa kandungan ng mutya ko’t giliw
          Mapaglalaruang buwang hinihiling.

Mga Tao:     Magaling! Iyan ang binata namin!...
          Pakinggan natin ang tanong na ikatlo.

Nardo:         Ako’y nakahanda sa pangatlong tanong
          Singsing na nahulog aking sisisirin
          Sukdang ikapugto ng hiningang tangan
          Kung puso ng mutya’y aking maaangkin.


Neneng:       Ako’y nangangamba, ako’y natatakot
          Na ang huling tanong kaniyang masagot
          Itong karagatan isang laro lamang
          Ngunit paglalarong birong totohanan
          Ayoko na yatang ito ay ituloy
          Baka sa sagutan ako’y maparool.

Ingkong Terong: Ituloy mo, apo, bahala na ako.

Neneng:       Kung gayon, Leonardo, tugunin mo ito.
          Kung tayo’y makasal, ay nanaisin ko
          Na magpulot-gata sa bayang Mindoro
          Na ating sasakya’y binalsang kawayan
          Na bigkis ng lubid na pawang hinabi
          Sa buhanging pino’t ikaw ang pipili.

Nardo:         Neneng, aking mahal, sadyang mahal kita
          Kaya’t imposible’y pag-aariin pa
          Lubid na buhangin, aking pipiliin
Kung pababaunan ng aking pagkain
          Bawat isang linggong kakailanganin
          Sa ‘sang dahong ipil iyong babalutin.

Neneng:       ‘Di ba’t ang hiling sa akin nanggaling
          Bakit ngayo’y ako ang pasusulitin?

Nardo:         ‘Pagkat paniwalang ‘di ka sinungaling

Neneng:       Ano ang batayan ng iyong pasaring?

Nardo:        Salamat kung gayon, mutya ko at giliw
          Ikaw ay may wikang tapat at matining
          Nang iyong sabihin tayo’y kakasalin
          Inakalang tapat ikaw sa paggiliw
          Kaya’t sa problemang aking
          Kahati ka sa tuwa’t  sa ligaya gayo’y din
          Ang buhanging lubid ay kaya kong gawin
          Kung sa hirap nito’y kasalo ang giliw.

Neneng:       Ayoko’t ‘di tama! ‘Di pala kasal,
          Ni walang sintahan ay mag-aasawa na.

Nardo:        ‘Di nga mag-asawa ngunit may pagsinta!

Neneng:       Ay sayang! Sayang na pag-ibig
          Sayang ang singsing kong nahulog sa tubig
          Kung ikaw rin lang siyang sisisid
          Mahanga’y hintin kong kumati ang tubig.

Tandang Terong:   Sa unang pagkakataon ay nagkaganito ang apo ko.
                   Ako ang hahatol. Tama si Nardo.
                   Ang karagata’y simula lang ng kuwento
                   Mula ngayon, Nardo, sa bahay pumanhik
                   At doon mo ihibik ang iyong pag-ibig.

Pepito:         (Iiling-iling at magkikibit ng balikat.)

Mga Tao:     Mabuhay si Ingkong Terong! Mabuhay!
          Mabuhay ang karagatan, aliwang Pilipino!
          (Palakpakan)